İstatistikler

Küresel ekonomik koşulların hızla değiştiği günümüzde hizmetler sektörü ekonomik aktivitenin temel bileşenlerinden biri haline gelmiştir. Özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrasında gelişmiş ekonomiler, tarım ve sanayi sektörüne dayalı ekonominin yerine hizmet sektörünün ağırlıkta olduğu bir ekonomik yapıya doğru yönelmiştir. İlerleyen yıllarda ise gelişmekte olan ülkeler de hizmet sektörünün ekonomilerindeki payını arttırma çabası içine girmiştir. Bu kapsamda, hizmet sektörü birçok ülke ekonomisinin en hızlı büyüyen sektörü olmuş ve çok sayıda ülkenin ekonomisinde GSYİH’nin yüzde 50’sinden fazla paya sahip hale gelmiştir.

Son yıllarda, yabancı doğrudan yatırımlarda meydana gelen gelişmeler, bilgi teknolojilerindeki ilerlemeye bağlı olarak ortaya çıkan hizmet sektörlerinin ticarete konu olmaları ve uluslararası iş gücü hareketliliğinde meydana gelen artış neticesinde hizmetler sektörü ve ticareti dünya ticaretinde önemli bir yer edinmiştir. ITC Trademap verileri çerçevesinde, sektörün 2020 yılı küresel ihracat hacmi 5 trilyon ABD dolarını aşmış durumdadır.

2020 yılında yaşanan pandemi süreci, insan hareketliliğine ve seyahat kısıtlarına son derece duyarlı olan hizmet sektörlerini yoğun bir biçimde etkilemiş olup, Turizm ve Taşımacılık gibi hizmet ihracatımızın başat sektörlerinde yaşanan olumsuzluklar neticesinde; 2020 yılında ülkemiz hizmet ihracatı, bir önceki yıla göre yaklaşık % 44 azalışla 35,4 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Öte yandan, pandemi kaynaklı elverişsiz konjonktüre rağmen bu dönemde yaklaşık 11,5 milyar ABD doları hizmet ticareti fazlası elde edilerek ülkemiz ekonomisine yine ciddi bir katkı sağlanmıştır.

DTÖ Trademap tarafından açıklanan veriler çerçevesinde, dünya hizmet ihracatı 2021 yılı Ocak-Eylül döneminde bir önceki yıla göre yaklaşık % 8 artışla 3,75 trilyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Aşılama sürecinin tüm ülkelerde aynı seviyelerde olmaması, farklı varyantların toplumsal bağışıklığı zorlaştırması ve pandemi sürecinin yol açtığı sosyo-ekonomik sorunlar nedeniyle küresel hizmet ihracatındaki iyileşme ilk 3 çeyrek bazında sınırlı olarak gerçekleşmiştir.
 
Ülkemiz ise başta Turizm ve Taşımacılık olmak üzere birçok hizmet sektöründe sağladığı yüksek ihracat artışıyla dünyadan pozitif olarak ayrışmış ve 2021 yılını %62 artışla 57,5 milyar dolar hizmet ihracatı ile kapatmıştır. Hizmet ticareti fazlası ise %131 artışla 26,6 milyar doları bulmuştur.

TCMB verileri çerçevesinde ülkemizin yıllara göre hizmet ihracatı rakamları:




Yukarıda ifade edilen başarıda, Turizm sektöründe sağlanan %104 oranındaki ihracat artışı ile Yük ve Yolcu Taşımacılığı sektörlerinde sağlanan %47 oranındaki ihracat artışı kilit rol oynamıştır. Geleneksel olarak güçlü olduğumuz bu sektörlerde, aşılama sürecine paralel olarak uluslararası seyahatlerin yeniden yükselişe geçmesi pozitif bir etki göstermiştir. Turizm ve Taşımacılık sektörleri bir bütün olarak hizmet ihracatımızın yaklaşık %79’unu oluşturmuştur.
 
Diğer sektörlere baktığımızda, %181 ihracat artışı ile 500 milyon dolar barajını geçen Eğlence ve Kültür Hizmetleri ile %167 artış sağlayarak 2,5 milyar dolar seviyesini aşan Sigorta ve Emeklilik Hizmetleri dikkat çekici bir başarı elde etmiştir. Hizmet ihracatımızın sektörler arası daha homojen dağılımı ve yüksek katma değerli hizmet ihracatına geçiş anlamında bu sektörlerde sağlanan başarı büyük önem arz etmektedir. Son yıllarda istikrarlı bir ihracat büyümesi gösteren Yazılım ve Bilişim Hizmetleri sektörümüz de %21 ihracat artışı ile 2,5 milyar doların üstüne çıkmayı başarmıştır. Gelecek vaad eden bir diğer sektörümüz de %57 ihracat artışı sağlayarak yaklaşık 600 milyon dolar ihracat gerçekleştiren Finansal Hizmetler sektörümüz olmuştur. Geleneksel olarak güçlü olduğumuz bir diğer sektör olan Yurtdışı Müteahhitlik alanında ise 2021 yılında toplam değeri 29,3 milyar dolar olan 384 projeye imza atılmıştır.

Türkiye’nin milli gelirinin yüzde 50'sinden fazlasını oluşturan hizmet sektörü, ihracat ve istihdama önemli katkılar sunmanın yanı sıra, imalat sanayinin ve küresel değer zincirlerinin de önemli bir bileşenidir. Bu yönüyle ülke ekonomisine yüksek katma değer sağlayan stratejik bir sektör konumunda olan hizmet sektörü ihracatının, pandeminin olumsuz etkilerinin azalmasına paralel olarak, önümüzdeki dönemde de ağırlığını koruması beklenmektedir.
 
Birliğimizce gerçekleştirilecek;
  • Sektörel Ticaret ve Alım Heyetleri,
  • Yurtdışı/yurtiçi fuar organizasyonları,
  • Ulusal ve uluslararası kuruluşlar nezdinde tanıtım ve işbirliği faaliyetleri,
  • Seminer, eğitim, kongre, proje, toplantı vb. organizasyonlar ile ülkemiz hizmet ihracatının gelişimi her alanda desteklenecektir.